Class 10 : Account (Nepali Medium) by CDC

यो पाठ्यपुस्तक ‘कार्यालय सञ्चालन तथा लेखा’, कक्षा १०, नेपाल सरकार, शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय, पाठ्यक्रम विकास केन्द्रद्वारा विकसित गरिएको हो। यस पुस्तकको उद्देश्य विद्यालय शिक्षालाई व्यावहारिक, समयसापेक्ष र गुणस्तरीय बनाउनु हो।

पुस्तकको संरचना र विषयवस्तु:
यस पुस्तकमा १६ वटा पाठहरू समावेश छन्, जसले कार्यालय व्यवस्थापन, लेखा र सरकारी लेखाप्रणालीका विभिन्न पक्षहरूलाई समेटेका छन्:

• कार्यालय व्यवस्थापन: पाठ १ मा कार्यालय व्यवस्थापनको परिचय, महत्त्व, क्षेत्रहरू, कार्यालय विन्यास, कार्यालय कार्यविधि, टिप्पणी, प्रस्ताव, प्रतिवेदन र तोक आदेशसम्बन्धी जानकारी दिइएको छ।
• अभिलेख व्यवस्थापन: पाठ २ मा फाइलिङको परिचय, आवश्यकता, उद्देश्य, फाइदा र प्रकारहरू (परम्परागत र आधुनिक), तथा अनुक्रमणिकाको परिचय, महत्त्व र प्रकारहरू समावेश छन्।
• वित्तीय संस्थाहरू: पाठ ३ मा वित्तीय संस्थाको परिचय, प्रकार, कार्यहरू, बैङ्कको परिचय, केन्द्रीय बैङ्क र वाणिज्य बैङ्कका कार्यहरू, विकास बैङ्क, बिमा, सञ्चय कोष र नागरिक लगानी कोषसम्बन्धी जानकारी छ।
• राजस्व र कर: पाठ ४ मा राजस्वको अर्थ, स्रोतहरू र करको परिचय, विशेषता, सिद्धान्त, उद्देश्य, वर्गीकरण (प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष कर), तथा स्थायी लेखा नम्बर (PAN) र मूल्य अभिवृद्धि कर (VAT) को परिचय समावेश छ।
• लेखाविधि:
  • पाठ ५ मा व्यावसायिक लेखा, वित्तीय लेखा, लागत लेखा र व्यवस्थापन लेखाको परिचय, नेपाल लेखामान (NAS/NFRS) र खातासूचीको परिचय दिइएको छ।
  • पाठ ६ मा बैङ्क हिसाब मिलान विवरणको परिचय, आवश्यकता र तयारीको तरिकाबारे उल्लेख गरिएको छ।
  • पाठ ७ मा लेखात्मक गल्तीहरू (प्रकार र सुधार गर्ने तरिका) र उज्राती खाताको प्रयोगबारे चर्चा गरिएको छ।
  • पाठ ८ मा अन्तिम खाता (व्यापार खाता, नाफानोक्सान खाता, वासलात) र समायोजनको प्रक्रिया समावेश छ।
  • पाठ ९ मा नेपालको सरकारी लेखाप्रणाली, सञ्चालनका आधारहरू, लेखाका क्षेत्रहरू र एकल खाता कोष (TSA) प्रणालीको व्याख्या गरिएको छ।

लेखन र सम्पादन:
यस पाठ्यपुस्तकको लेखन श्री मुरारी निरौला, श्री अमृत श्रेष्ठ, श्री दामोदर सुवेदी, श्री शैलेशचन्द्र बराल, श्री प्रमोद पराजुली र श्री सुस्मिता शर्माबाट भएको हो। पुस्तकको विकास र सम्पादनमा केन्द्रका महानिर्देशक, विषय समिति र सम्पादकहरूको महत्त्वपूर्ण योगदान छ।